Beni me të ëmën dhe motrën mezi i shpëtuan zjarrit të luftës. Me disa plaçka në shpinë e me fëmijët për dore, Hana Guri iu bashkua atyre njerëzve fatmjerë që po iknin për të shpëtuar kokën. Por ata zjarrvënësit, korba të zinj, u dolën përpara. Me kërcënim të armëve i detyruan të merrnin drejtimin e Fushë-Kosovës. Prej atje donin t’i shpërngulnin në Maqedoni apo në dreq të mallkuar. Po, atje, në Fushë-Kosovë po i priste ai treni ogurzi, karakatinë e dreqit, i cili po e zbrazte Kosovën.
Ashtu zemërthyer, Hana po qante pa zë. Edhe Beni e Shpresa, me nga një çantë në dorë, ku mbanin ca libra dhe gjësende të tjera, po ecnin ngjitur me të ëmën, të heshtur e zemërngrirë. Edhe turma ishte e nemitur. Vetëm ndonjë vaj foshnje apo fëmije të uritur, herë-herë e prishte qetësinë e atij mëngjesi të përhitur. Por ata ishin zëra që dilnin si të ngulfatur, sa nga lodhja, etja e uria, po më shumë nga frika e policëve mjekroshë e zijoshë.
Në stacionin hekurudhor, në Fushë-Kosovë, ishte grumbulluar një mori njerëzish. Më shumë dalloje gra, fëmijë e burra të moshuar. Kishte dhe djem të rinj, por ata ishin të paktë. Shumica kishin rrokur armët për të luftuar shkelësin. Të gjithë të lodhur e të rraskapitur. Policë të shumtë po e ruanin turmën, të gatshëm që për çfarëdo kundërshtimi të përdornin shufrat dhe armët. Edhe Beni ishte këputur nga lodhja, por më shumë e kishte molisur etja. Buzët i ishin bërë shkrumb. Një sylynjar i kroit, që gjendej para ndërtesës së stacionit hekurudhor, rridhte pa pushim. Si duket, ata policët, e kishin lënë me qëllim të rridhte, vetëm sa për t´i ngashënjyer njerëzit e molisur e të etur, për të njomur buzët e shkrumbuara. Por ec e shkëputu nga turma. Kordoni i policëve nuk lejonte asnjë lëvizje, se shmangie jo se jo. Uji i kthjellët e joshi edhe Benin. Në atë gjendje të padurueshme që ishte, në një moment, u shkëput prej duarve të së ëmës dhe u nis drejt kroit. Një polic me sy të gjakosur e urdhëroi të zmbrapsej. Beni s’e kuptoi gjuhën e tij. Vazhdoi të ecte drejt kroit për të pirë ujë. Polici e kapi për veshi. Deshi t’ia këpuste. E ëma vrapoi pas tij për ta shpëtuar. Polici i ra me shufër. Në atë rrëmujë, Benit i ra çanta nga dora. Një polic tjetër i mëshoi çantës me këmbë. Plaçkat u shpërndanë. Bashkë me të tjerat edhe librat dhe ato tri – katër piktura, të cilat kishte arritur t’i merrte me vete. Beni nisi t’i mblidhte, por polici i mëshoi me shufër në dorë. Djaloshi ndjeu dhembje të fortë, por nuk iu tremb syri. Librat dhe pikturat ishin dhembja e tij. Në ato çaste erdhi treni. Turma lëvizi. Polici e la Benin, për t’u marrë me turmën. Pastaj, sa çel e mbyll sytë, vagonët u mbushën përplot me njerëz. Një fishkëllimë e hollë sikur ua shpoi zemrat tej më tej. Treni ogurzi, u nis në drejtim të jugut, duke rënkuar e gjëmuar nga barra e rëndë: drang-drang, drang-drang ...
Hana Guri me fëmijët u gjend diku në vagonët e fundit. Njerëzit ishin ngjeshur si sardelet. Vështirë të gjeje vend për të qëndruar në këmbë, se të uleshe ishte e pamundur. Të zihej fryma nga ajo zagushi. Nuk fliste kush. Mbretëronte qetësi varri. Te të gjithë vërehej një brengë e thellë, frikë dhe pasiguri për fatin e tyre. Vallë! Ku do t’i shpinin?!
Në Maqedoni, apo edhe më larg?! Ndoshta andej nga Anadolli. Ku u dihej planeve të shkelësit. Disave, më të moshuarve, në ato çaste, po u kujtohej shpërngulja e shqiptarëve për në Turqi, me dhunë e terror. Ishin ato vitet ogurzeza, vitet ‘56 të shekullit të njëzetë. Atëbotë, i njëjti shkelës shqiptarëve u kërkonte të dorëzonin armë, i kishin apo nuk i kishin. Kush e duronte dhunën, rrihej e dërrmohej, disa edhe vdisnin nga torturat, por nuk e lëshonin pragun e shtëpisë, nuk e lëshonin Kosovën. Ata që nuk duronin dhunë, shitnin shtëpi e tokë dhe, me ato pakë para, i rregullonin vizat, pastaj ngarkoheshin në trenin për Turqi. Edhe atëherë, ai treni ngarkohej deng me refugjatë shqiptarë dhe nisej në drejtim të Stambollit, duke gjëmuar: drang-drang, drang-drang... Një plaku në moshë të shtyrë iu kujtua ajo shpërngulja me dhunë e shqiptarëve nga Sanxhaku i Nishit, në vitin 1878, dhe rrëfimet e gjyshit për atë furtunë terrori, kur njerëzit, për të shpëtuar kokën, kishin lënë shtëpitë dhe tokat dhe ishin strehuar në Kosovë e gjetiu. Duke i kujtuar të gjitha këto shpërngulje nga i njëjti shkelës, plaku nuk po mund t´i përmbante lotët. E mendonte më të keqen. Mos vallë po i dërgonin në ndonjë kasaphanë?! Mjaftonte të ndalonin trenin në ndonjë grykë mali, andej nga Kaçanikut, dhe t’i masakronin, t’i bënin mish për topa. Kishte edhe të atillë që as në situata të vështira nuk ligështoheshin, e mbanin atë krenarinë njerëzore. Me një qëndrim të tillë me dinjitet sikur u jepnin zemër të tjerëve të qëndronin të qetë, të mos i kapte paniku. I tillë ishte dhe një burrë, në dukje intelektual, i të pesëdhjetave. Ai, siç qe ulur, u ngrit dhe, me një zë autoritar, e theu atë heshtje varri:
- Mos u ligështoni, o njerëz, se një ditë do të kthehemi në shtëpitë tona! Amerika po na ndihmon, ore, e dini ju? Edhe Evropa. Edhe djemtë tanë po luftojnë për lirinë e Kosovës. E po, hapni dritaret e vagonit që të mos ngulfatemi – propozoi apo urdhëroi, kjo nuk ishte me rëndësi. Pastaj iu drejtua Hanës: - Zonjë, urdhëroni e uluni me fëmijët në vendin tim.
Të gjithë sa ishin në vagon u befasuan nga toni urdhërues i atij burri. U kthyen dhe po e shikonin me habi. Nga i erdhën ajo fuqi e siguri në zërin e tij. Hana, e befasuar nga mirësjellja e zotërisë, i cili ia liroi vendin, e falënderoi, pastaj u ul me Benin e Shpresën, të ngjeshur pranë vetes. Në atë gjendje që ishte, zemra po i qante, por fjalët dhe gjesti i atij burrit, paksa i dhanë fuqi të mos ia plaste vajit. Edhe Beni ishte shumë i pikëlluar nga ato pamje të trishtueshme që përjetoi atë ditë. Djegia e shtëpisë, dhembja për gjyshërit, ndarja nga Lulja e zemrës, torturat që i bënë policët mjekërzinj në stacionin hekurudhor, pikëllimi për pikturat e djegura, të gjitha këto kishin lënë vragë të pashlyeshme në shpirtin e njomë të këtij vogëlushi. Ashtu i traumatizuar siç ishte, ia nisi të dëneste.
Hanës i qante zemra për të birin, por nuk dinte si ta qetësonte. Fjalët ishin të tepërta në ato çaste të vështira, jo vetëm për të dhe fëmijët e saj, por edhe për të gjitha ata që u gjenden në atë tren famëkeq. E mori në përqafim dhe lotët e saj u përzien bashkë me të birit. Ngrohtësia e së ëmës dhe lëkundjet e trenit, dikur e qetësuan Benin. Ashtu në përqafim të nënës e zuri gjumi, një gjumë përplot ëndrra të trishtueshme.
